ความดันปกติเท่าไหร่ เช็กค่าความดันตามช่วงวัย พร้อมวิธีดูแลหัวใจให้แข็งแรง

ความดันคืออะไร 2026

วัดความดันแล้วอ่านตัวเลขไม่เป็น หรือรู้ว่าสูงแต่ไม่รู้สึกว่ามีอาการอะไร — ความดันโลหิตเป็นสิ่งที่หลายคนรู้ว่าสำคัญแต่ยังไม่เข้าใจดีพอ

บทความนี้จะตอบว่า ความดันปกติ เท่าไหร่ ค่าความดัน แต่ละตัวเลขหมายความว่าอะไร และ ความดันสูง เริ่มต้นเมื่อไหร่ พร้อมวิธีดูแลตัวเองให้ค่าความดันอยู่ในเกณฑ์ที่ดี

ความดันคืออะไร

ความดันคืออะไร

ความหมายของความดันโลหิต

ความดันโลหิต (Blood Pressure) คือแรงดันของเลือดที่กระทำต่อผนังหลอดเลือดขณะที่หัวใจสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกาย ข้อมูลจากกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุขระบุว่าโรคความดันโลหิตสูงเป็นโรคเรื้อรังที่พบบ่อยมากในไทยและเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือดสมอง

ค่าความดันตัวบนและตัวล่างคืออะไร

ค่าตัวบน (Systolic Pressure) คือแรงดันขณะหัวใจบีบตัวเพื่อส่งเลือดออกไป ส่วน ค่าตัวล่าง (Diastolic Pressure) คือแรงดันขณะหัวใจคลายตัวก่อนบีบครั้งต่อไป ค่าทั้งสองอ่านเป็น “ตัวบน/ตัวล่าง มิลลิเมตรปรอท (mmHg)”

ทำไมความดันจึงสำคัญต่อสุขภาพ

ค่าความดันสะท้อนสุขภาพหัวใจ หลอดเลือด และระบบไหลเวียนโลหิต ความดันสูงหรือต่ำเกินไปส่งผลต่ออวัยวะสำคัญหลายส่วน รวมถึงสมอง หัวใจ และไต

ค่าความดันปกติเท่าไหร่

ค่าความดันปกติเท่าไหร่

ข้อมูลจากสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย แนวทางปี 2024อธิบายเกณฑ์ค่าความดันในปัจจุบัน

ระดับ ค่าตัวบน (mmHg) ค่าตัวล่าง (mmHg)
ดีมาก (Optimal) น้อยกว่า 120 น้อยกว่า 80
ปกติ (Normal) 120–129 น้อยกว่า 80
สูงเล็กน้อย (High Normal) 130–139 80–89
ความดันสูงระยะ 1 140–159 90–99
ความดันสูงระยะ 2 160–179 100–109
ความดันสูงระยะ 3 มากกว่าหรือเท่ากับ 180 มากกว่าหรือเท่ากับ 110

ทำไมค่าความดันแต่ละคนไม่เท่ากัน

อายุ เพศ โรคประจำตัว ความเครียด การนอนหลับ และพฤติกรรมสุขภาพล้วนส่งผลต่อค่าความดัน ผู้ที่ออกกำลังกายสม่ำเสมออาจมีค่าความดันต่ำกว่าค่าเฉลี่ยโดยไม่ถือเป็นปัญหา

ค่าความดันปกติตามช่วงวัย

ค่าความดันปกติตามช่วงวัย

ความดันปกติในเด็กเล็ก

เด็กเล็กมีค่าความดันเฉลี่ยต่ำกว่าผู้ใหญ่มาก เพราะขนาดร่างกายและระบบไหลเวียนโลหิตยังพัฒนาอยู่ ค่าความดันในเด็กต้องประเมินเทียบกับเกณฑ์อายุและส่วนสูงเฉพาะ ไม่ใช่ใช้เกณฑ์ผู้ใหญ่

ความดันปกติในวัยรุ่น

เริ่มใกล้เคียงค่าผู้ใหญ่มากขึ้น โดยทั่วไปควรต่ำกว่า 120/80 mmHg ความดันสูงในวัยรุ่นพบได้น้อยกว่าแต่ไม่ควรละเลยหากพบ

ความดันปกติในวัยทำงาน

ค่าที่เหมาะสมควรต่ำกว่า 130/80 mmHg การรักษาค่าความดันในช่วงนี้ให้ดีช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในอนาคตอย่างมาก

ความดันปกติในผู้สูงอายุ

ผู้สูงอายุมักมีค่าตัวบนสูงขึ้นตามธรรมชาติเพราะหลอดเลือดแข็งตัวขึ้น แต่ไม่ควรละเลยการติดตาม เพราะความดันสูงในกลุ่มนี้เพิ่มความเสี่ยงหลอดเลือดสมองและหัวใจอย่างมีนัยสำคัญ

ความดันสูงคืออะไร

ความดันสูงคืออะไร

ข้อมูลจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์อธิบายภาวะความดันโลหิตสูงที่เรียกว่า “ภัยเงียบ”

ความหมายของความดันสูง

ภาวะที่ค่าความดันโลหิตสูงกว่าเกณฑ์อย่างต่อเนื่อง โดยทั่วไปหมายถึงค่าตั้งแต่ 140/90 mmHg ขึ้นไปในสองครั้งที่วัดต่างกัน ทำให้หัวใจและหลอดเลือดทำงานหนักขึ้นเป็นเวลานาน

อาการที่อาจพบเมื่อความดันสูง

ส่วนใหญ่ไม่มีอาการใดเลย นั่นคือเหตุผลที่เรียกว่า “ภัยเงียบ” บางรายอาจปวดศีรษะท้ายทอย เวียนศีรษะ ใจสั่น เหนื่อยง่าย หรือตาพร่า แต่อาการเหล่านี้มักเกิดเมื่อความดันสูงมากแล้ว

ความดันสูงอันตรายอย่างไร

หากปล่อยไว้โดยไม่รักษาเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ หลอดเลือดสมองแตกหรืออุดตัน ภาวะหัวใจล้มเหลว และโรคไตเรื้อรัง ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นโรคที่อาจทำให้พิการหรือเสียชีวิตได้

ความดันต่ำคืออะไร

ความหมายของความดันต่ำ

โดยทั่วไปหมายถึงค่าความดันต่ำกว่า 90/60 mmHg ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองและอวัยวะต่างๆ ไม่เพียงพอ อาจเกิดจากการขาดน้ำ ยาบางชนิด หรือปัญหาหัวใจ

อาการที่อาจพบเมื่อความดันต่ำ

หน้ามืด เวียนศีรษะ อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หัวใจเต้นเร็ว หรือเป็นลม โดยเฉพาะเมื่อลุกขึ้นยืนเร็วๆ

ความดันต่ำควรกังวลเมื่อไหร่

หากมีอาการหน้ามืดหรือเป็นลมบ่อย มีโรคประจำตัวร่วม หรืออาการรุนแรงขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง

ปัจจัยที่ทำให้ความดันผิดปกติ

อาหารโซเดียมสูง

อาหารแปรรูป อาหารกระป๋อง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ซอสปรุงรส และอาหารฟาสต์ฟู้ดมีโซเดียมสูง ทำให้ร่างกายกักเก็บน้ำและเพิ่มแรงดันต่อหลอดเลือด

ความเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอ

ความเครียดกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนที่ทำให้หัวใจเต้นเร็วและหลอดเลือดหดตัว เป็นปัจจัยสำคัญในคนวัยทำงานที่ทำให้ความดันสูงในระยะยาว

การขาดการออกกำลังกาย

หัวใจและหลอดเลือดที่ขาดการฝึกจะทำงานได้ไม่มีประสิทธิภาพ ทำให้ต้องใช้แรงดันสูงขึ้นในการส่งเลือด

อายุและความยืดหยุ่นของหลอดเลือด

เมื่ออายุมากขึ้น หลอดเลือดแข็งและยืดหยุ่นน้อยลง ทำให้ค่าตัวบนสูงขึ้นตามธรรมชาติ

วิธีวัดความดันให้ถูกต้อง

ข้อมูลจากโรงพยาบาลศิริราช มหาวิทยาลัยมหิดลแนะนำวิธีวัดความดันที่ถูกต้อง

เตรียมตัวก่อนวัดความดัน

พักในที่สงบอย่างน้อย 5 นาที หลีกเลี่ยงคาเฟอีน บุหรี่ และการออกกำลังกายอย่างน้อย 30 นาทีก่อนวัด ปัสสาวะก่อนวัด และไม่พูดระหว่างวัด

ท่านั่งที่เหมาะสม

นั่งหลังพิงพนักเก้าอี้ตัวตรง เท้าวางราบกับพื้น ไม่ไขว้ขา วางแขนบนโต๊ะหรือที่วางแขนให้ข้อศอกอยู่ระดับเดียวกับหัวใจ

ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการวัด

แนะนำให้วัดสองครั้งต่อวัน คือช่วงเช้าหลังตื่นนอนก่อนรับประทานยาและอาหาร และช่วงเย็น บันทึกค่าทั้งสองครั้งเพื่อนำให้แพทย์ดู

ควรวัดความดันบ่อยแค่ไหน

ผู้ที่สุขภาพดีอาจตรวจปีละ 1–2 ครั้ง ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงอาจตรวจทุก 3–6 เดือน ส่วนผู้ที่มีความดันผิดปกติควรวัดตามคำแนะนำของแพทย์

วิธีดูแลความดันให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ

ลดโซเดียมในอาหาร

องค์การอนามัยโลกแนะนำโซเดียมไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน ซึ่งเท่ากับเกลือประมาณ 1 ช้อนชา หลีกเลี่ยงการเติมซอสหรือน้ำปลาเพิ่ม และเลือกอาหารสด

เลือกอาหารที่ดีต่อหัวใจ

เน้นผักใบเขียว ผลไม้หลากสี ธัญพืชไม่ขัดสี ปลาที่มีไขมันดี เช่น ปลาแซลมอน ถั่ว และน้ำมันมะกอก ลดไขมันอิ่มตัวและน้ำตาล

ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

ออกกำลังกายแบบแอโรบิก เช่น เดินเร็ว วิ่ง ปั่นจักรยาน หรือว่ายน้ำ อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ช่วยลดค่าความดันได้ 5–8 mmHg ในผู้ที่ความดันสูง

จัดการความเครียด

ฝึกหายใจลึกๆ ทำสมาธิ โยคะ หรือกิจกรรมที่ชอบสม่ำเสมอ นอนหลับให้เพียงพอ 7–8 ชั่วโมงต่อคืน

ลดคาเฟอีนและแอลกอฮอล์

แอลกอฮอล์ในปริมาณมากเพิ่มความดันโลหิต และยังลดประสิทธิภาพของยาลดความดันในผู้ที่ใช้ยาอยู่ด้วย

ที่ Siwika Maternity เราเชื่อว่าการดูแลความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ดี เป็นรากฐานสำคัญของสุขภาพหัวใจและสุขภาพโดยรวมของทุกคนในครอบครัว

อาหารที่ช่วยดูแลความดัน

อาหารที่มีโพแทสเซียม

กล้วย อะโวคาโด มันเทศ ผักใบเขียว และมะเขือเทศ ช่วยสมดุลโซเดียมในร่างกายและสนับสนุนการทำงานของหลอดเลือด

อาหารที่มีแมกนีเซียม

ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่วดำ เมล็ดฟักทอง โกโก้ และผักโขม ช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อหลอดเลือด

อาหารที่มีโอเมก้า 3

ปลาแซลมอน ปลาแมคเคอเรล วอลนัท เมล็ดเชีย และเมล็ดแฟลกซ์ มีหลักฐานรองรับว่าช่วยดูแลสุขภาพหลอดเลือดได้

อาหารที่ควรเลี่ยงเมื่อควบคุมความดัน

อาหารเค็มจัด อาหารแปรรูป อาหารกระป๋อง ไส้กรอก เนื้อเค็ม บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และซอสปรุงรสที่มีโซเดียมสูง

ใครบ้างควรตรวจความดันเป็นประจำ

ผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป

ควรตรวจความดันและสุขภาพหัวใจอย่างน้อยปีละครั้ง เพราะความเสี่ยงความดันสูงเพิ่มขึ้นตามอายุ

ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจหรือโรคไต

มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไปและควรเริ่มติดตามค่าความดันตั้งแต่อายุน้อยกว่าปกติ

ผู้ที่มีโรคประจำตัว

เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง โรคไต หรือโรคหัวใจ ล้วนส่งผลต่อค่าความดันและเพิ่มความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน

ผู้ที่เคยมีค่าความดันสูงหรือต่ำผิดปกติ

ควรวัดความดันที่บ้านตามคำแนะนำแพทย์ และบันทึกค่าเพื่อนำมาพิจารณาร่วมกันในการนัดพบแพทย์

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์เรื่องความดัน

ค่าความดันสูงกว่าปกติซ้ำๆ

หากวัดได้ค่าตั้งแต่ 140/90 mmHg ขึ้นไปซ้ำกันหลายครั้ง ควรพบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงและพิจารณาการรักษา

ค่าความดันต่ำร่วมกับอาการผิดปกติ

หน้ามืดบ่อย เป็นลม อ่อนเพลียมากผิดปกติ หรือหัวใจเต้นเร็วร่วมกับความดันต่ำ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

มีอาการเวียนศีรษะ เหนื่อยง่าย หรือใจสั่น

อาจเกี่ยวข้องกับความดันผิดปกติหรือปัญหาหัวใจและหลอดเลือดที่ควรตรวจประเมิน

มีโรคประจำตัวหรือใช้ยาหลายชนิด

ยาบางชนิด เช่น ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ยาคุมกำเนิด หรือยาลดน้ำหนัก อาจส่งผลต่อค่าความดันได้ ควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งเรื่องยาที่ใช้อยู่ทั้งหมด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับความดัน

ความดันปกติเท่าไหร่?

ผู้ใหญ่ทั่วไปค่าที่เหมาะสมคือต่ำกว่า 120/80 mmHg ค่าต่ำกว่า 130/80 mmHg ถือว่าปกติ และค่า 130–139/80–89 mmHg ถือว่าสูงเล็กน้อยและควรเฝ้าระวัง

ผู้สูงอายุความดันเท่าไหร่ถึงอันตราย?

ค่าตั้งแต่ 140/90 mmHg ขึ้นไปถือว่าสูงในทุกช่วงวัย แต่ในผู้สูงอายุที่มีโรคร่วมหลายอย่าง แพทย์อาจกำหนดเป้าหมายที่ต่างออกไปตามความเสี่ยงเฉพาะบุคคล

วัดความดันเวลาไหนดีที่สุด?

ช่วงเช้าหลังตื่นนอนก่อนรับประทานยาและอาหาร และช่วงเย็นก่อนนอน โดยพักผ่อนอย่างน้อย 5 นาทีก่อนวัดทุกครั้ง

ความดันสูงควรลดอาหารอะไร?

ลดโซเดียมสูงสุดก่อน เช่น อาหารเค็มจัด อาหารกระป๋อง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ไส้กรอก และเนื้อแปรรูป และลดแอลกอฮอล์

ต้องวัดความดันทุกวันไหม?

ผู้ที่มีความดันผิดปกติหรือใช้ยาอยู่ควรวัดตามที่แพทย์แนะนำ ส่วนคนทั่วไปที่สุขภาพดีอาจตรวจเป็นระยะตามโปรแกรมตรวจสุขภาพประจำปี

⚕️ หมายเหตุจาก Siwika: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีข้อสงสัยเรื่องค่าความดันหรือต้องการวางแผนดูแลสุขภาพหัวใจ ควรพบแพทย์เพื่อรับการประเมินและคำแนะนำที่เหมาะสม

Siwika Maternity — Based on Scientific Proof.