เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัว เกิดจากอะไร พร้อมวิธีบรรเทาอาการอย่างเหมาะสม

เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัวคืออะไร 2026

หลายคนรู้ว่าตัวเองจะปวดหัวก่อนหรือระหว่างมีประจำเดือน บางครั้งปวดเหมือนเดิมทุกรอบ บางครั้งปวดหนักจนทำงานไม่ไหว และไม่แน่ใจว่าเรื่องนี้ปกติหรือควรกังวล

บทความนี้จะตอบว่าทำไม เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัว จึงเกิดขึ้น ปวดหัวตอนมีประจำเดือน แบบไหนที่เกี่ยวกับฮอร์โมน แบบไหนที่เป็นสัญญาณไมเกรน และ วิธีแก้ปวดหัวตอนมีประจำเดือน ที่ใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน

เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัวคืออะไร

เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัวคืออะไร

อาการปวดหัวที่เกิดขึ้นก่อนหรือระหว่างมีประจำเดือน

ปวดหัวช่วงมีประจำเดือนอาจเป็นได้หลายแบบ ตั้งแต่ปวดตื้อๆ หนักศีรษะ ปวดขมับ ปวดท้ายทอย ไปจนถึงปวดแบบไมเกรนที่รุนแรงกว่ามาก ข้อมูลจากโรงพยาบาลกรุงเทพระบุว่าผู้หญิงมีโอกาสเป็นไมเกรนสูงกว่าผู้ชายถึง 3 เท่า และฮอร์โมนในรอบเดือนเป็นตัวกระตุ้นสำคัญ

อาการนี้พบได้บ่อยในผู้หญิงหลายคน

ปวดหัวช่วงมีประจำเดือนเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมาก ไม่ใช่เรื่องผิดปกติ แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่ต้องทนโดยไม่หาวิธีจัดการ

อาการปวดหัวช่วงมีประจำเดือนอันตรายไหม

ส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่ควรสังเกตความรุนแรง ความถี่ และอาการร่วมอื่นๆ เพราะบางกรณีอาจต้องได้รับการดูแลจากแพทย์

สาเหตุที่ทำให้เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัว

สาเหตุที่ทำให้เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัว

ข้อมูลจากคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีอธิบายสาเหตุหลักของอาการปวดหัวก่อนและระหว่างมีประจำเดือน

การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน

นี่คือสาเหตุหลักที่สุด ในช่วงก่อนมีประจำเดือน ระดับฮอร์โมน เอสโตรเจนลดลงอย่างรวดเร็ว การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลต่อหลอดเลือดในสมองและระบบประสาทที่ควบคุมความเจ็บปวด ทำให้เกิดอาการปวดหัวในผู้หญิงที่ไวต่อการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมน

ความเครียดและความวิตกกังวล

ความเครียดสะสมก่อนมีประจำเดือนร่วมกับ PMS ทำให้กล้ามเนื้อคอและหนังศีรษะตึงตัว กระตุ้นให้ปวดหัวเกิดง่ายขึ้นหรือรุนแรงกว่าที่ควรจะเป็น

การพักผ่อนไม่เพียงพอ

ผู้หญิงหลายคนนอนหลับไม่สนิทในช่วงก่อนมีประจำเดือนเนื่องจากความไม่สบายตัว ความปวดท้อง หรืออารมณ์แปรปรวน การนอนน้อยลดเกณฑ์ความทนต่อความเจ็บปวดและทำให้ปวดหัวรุนแรงขึ้น

ภาวะขาดน้ำ

ในช่วงมีประจำเดือนร่างกายอาจสูญเสียน้ำมากขึ้น บางคนดื่มน้ำน้อยลงเพราะไม่อยากออกจากเตียง การขาดน้ำแม้เพียงเล็กน้อยเป็นตัวกระตุ้นปวดหัวที่มักถูกมองข้าม

พฤติกรรมการใช้ชีวิตระหว่างมีประจำเดือน

การกินข้าวไม่เป็นเวลา ดื่มกาแฟมากขึ้นเพราะอยากกระตุ้นพลังงาน จ้องหน้าจอนานเพราะพักอยู่กับที่ หรือหลีกเลี่ยงการออกแรงมากเกินไป ล้วนอาจกระตุ้นปวดหัวได้

ลักษณะอาการปวดหัวตอนมีประจำเดือนที่พบบ่อย

ลักษณะอาการปวดหัวตอนมีประจำเดือนที่พบบ่อย

ปวดหัวแบบตื้อๆ

รู้สึกหนักศีรษะ มีแรงกดทั้งหัว อ่อนเพลียร่วมด้วย มักพบในช่วงก่อนมีประจำเดือน 1–2 วัน เกิดจากกล้ามเนื้อตึงและความเครียดสะสม

ปวดขมับหรือปวดข้างเดียว

อาจสัมพันธ์กับไมเกรนที่กระตุ้นด้วยฮอร์โมน มักปวดข้างใดข้างหนึ่ง อาจรู้สึกตุบๆ ตามชีพจร และแย่ลงเมื่อขยับร่างกาย

ปวดท้ายทอยหรือปวดคอร่วมด้วย

มักเกิดจากกล้ามเนื้อคอตึงจากความเครียด นอนไม่สบาย หรือท่านอนที่เปลี่ยนไปในช่วงมีประจำเดือน

ปวดหัวร่วมกับอาการประจำเดือนอื่นๆ

ปวดท้อง อารมณ์แปรปรวน คลื่นไส้ อ่อนเพลีย ไวต่อแสงและเสียง เป็นกลุ่มอาการที่มักมาด้วยกัน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน (PMS)

เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัวเกี่ยวกับไมเกรนหรือไม่

เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัวเกี่ยวกับไมเกรนหรือไม่

ข้อมูลจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์อธิบายความเชื่อมโยงระหว่างฮอร์โมนและไมเกรน

ความแตกต่างระหว่างปวดหัวทั่วไปกับไมเกรนช่วงมีประจำเดือน

ไมเกรนในช่วงมีประจำเดือนมีลักษณะเฉพาะที่แยกออกจากปวดหัวทั่วไปได้:

  • ปวดตุบๆ รุนแรง มักเป็นข้างเดียว
  • คลื่นไส้หรืออาเจียนร่วมด้วย
  • ไวต่อแสงและเสียงมากผิดปกติ
  • ปวดนาน 4–72 ชั่วโมงหากไม่รักษา
  • กิจกรรมทั่วไปทำให้ปวดมากขึ้น

ฮอร์โมนอาจเป็นตัวกระตุ้นไมเกรน

การที่เอสโตรเจนลดลงก่อนมีประจำเดือนกระตุ้นให้สารสื่อประสาทบางชนิดเปลี่ยนแปลง ทำให้ผู้หญิงที่มีแนวโน้มเป็นไมเกรนเกิดอาการในช่วงนั้นเป็นพิเศษ เรียกว่า Menstrual Migraine

ควรสังเกตรูปแบบอาการในแต่ละรอบเดือน

การจดบันทึกว่าปวดหัวในวันที่เท่าไหร่ของรอบเดือน ปวดนานแค่ไหน และรุนแรงแค่ไหน เป็นข้อมูลที่มีคุณค่ามากเมื่อพบแพทย์ ช่วยให้แพทย์แยกแยะและวางแผนดูแลได้ดีขึ้นมาก

วิธีบรรเทาอาการเป็นประจําเดือนแล้วปวดหัวด้วยตัวเอง

พักผ่อนให้เพียงพอ

นอนหลับให้ได้ 7–8 ชั่วโมง และพยายามนอนตรงเวลาเดิมทุกวัน ห้องที่มืดและเงียบช่วยให้นอนหลับได้ดีขึ้นและลดอาการไวต่อแสงและเสียง

ดื่มน้ำให้เพียงพอ

เมื่อรู้สึกว่าปวดหัวกำลังจะมา ลองดื่มน้ำเต็มแก้วทันทีก่อนทำอย่างอื่น เป้าหมายคือดื่มน้ำให้ได้อย่างน้อย 8 แก้วต่อวันในช่วงมีประจำเดือน

หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น

ในช่วงที่รู้ว่าตัวเองมักปวดหัว ควรลดหรือหลีกเลี่ยง แสงจ้า เสียงดัง กลิ่นแรง คาเฟอีนเกิน 1–2 แก้วต่อวัน และการอดอาหารเป็นเวลานาน

จัดการความเครียด

ฝึกหายใจลึกๆ ทำสมาธิ 10–15 นาที โยคะเบาๆ หรือแช่น้ำอุ่น ซึ่งช่วยลดฮอร์โมนความเครียดและผ่อนคลายกล้ามเนื้อที่ตึงตัว

พักสายตาและลดการใช้หน้าจอ

ถ้าปวดหัวร่วมกับตาล้าหรือปวดขมับ ลดเวลาจ้องหน้าจอลง และทำกฎ 20-20-20 คือทุก 20 นาทีให้มองออกไปไกล 20 ฟุตนาน 20 วินาที

การประคบร้อนหรือประคบเย็นช่วยลดปวดหัวตอนมีประจำเดือนได้ไหม

ประคบเย็นบริเวณหน้าผาก

เหมาะสำหรับปวดหัวแบบตุบๆ หรือรู้สึกร้อนที่ศีรษะ ความเย็นช่วยหดหลอดเลือดและลดอาการปวดได้ ใช้ผ้าเย็นหรือเจลประคบเย็นห่อผ้าบางๆ ประคบหน้าผากหรือขมับ 15–20 นาที

ประคบอุ่นบริเวณท้ายทอยหรือคอ

เหมาะสำหรับปวดหัวที่เกิดจากกล้ามเนื้อคอตึงหรือความเครียด ความอุ่นช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัวและเพิ่มเลือดมาเลี้ยงบริเวณนั้น

เลือกประคบตามลักษณะอาการ

ง่ายๆ คือ ถ้าปวดตุบๆ ศีรษะรู้สึกร้อน → ประคบเย็น ถ้าปวดจากคอตึงหรือบ่าตึง → ประคบอุ่น บางคนใช้ทั้งสองพร้อมกันก็ได้ เช่น เย็นที่หน้าผากและอุ่นที่คอพร้อมกัน

ระยะเวลาที่เหมาะสมในการประคบ

ประคบครั้งละ 15–20 นาที หยุดถ้าผิวหนังระคายเคืองหรืออาการปวดมากขึ้น

การใช้ยาแก้ปวดเมื่อเป็นประจําเดือนแล้วปวดหัว

ข้อมูลจากโรงพยาบาล SIPHอธิบายแนวทางการรักษาอาการ PMS รวมถึงปวดหัวช่วงมีประจำเดือน

ยาที่ใช้บรรเทาอาการปวดหัวทั่วไป

ยาพาราเซตามอลและยาต้านการอักเสบกลุ่ม NSAIDs เช่น Ibuprofen เป็นตัวเลือกแรกสำหรับอาการปวดหัวช่วงมีประจำเดือน โดย NSAIDs ยังช่วยบรรเทาปวดท้องประจำเดือนได้พร้อมกัน

ข้อควรระวังในการใช้ยาแก้ปวด

ไม่ควรใช้ยาแก้ปวดมากกว่า 10–15 วันต่อเดือนเป็นเวลานาน เพราะอาจทำให้เกิด Medication Overuse Headache ซึ่งทำให้ปวดหัวถี่ขึ้นกว่าเดิม

ผู้ที่มีโรคประจำตัวควรระมัดระวัง

ผู้ที่มีโรคกระเพาะ ควรกิน NSAIDs หลังอาหารเสมอ ผู้ที่มีโรคตับหรือไตควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน และผู้ที่ใช้ยาประจำหลายชนิดควรตรวจสอบการตีกันของยาก่อนเสมอ

เมื่อยาแก้ปวดทั่วไปไม่ได้ผล

ถ้ากินยาแก้ปวดแล้วยังปวดหัวมาก หรืออาการเป็นไมเกรนชัดเจน ควรพบแพทย์เพื่อพิจารณายาเฉพาะสำหรับไมเกรน เช่น ยากลุ่ม Triptans ซึ่งออกแบบมาสำหรับไมเกรนโดยเฉพาะ

วิธีป้องกันอาการปวดหัวก่อนและระหว่างมีประจำเดือน

จดบันทึกรอบเดือนและอาการปวดหัว

จดวันที่เริ่มมีประจำเดือน วันที่ปวดหัว ความรุนแรง และสิ่งที่ทำให้ดีขึ้นหรือแย่ลง เพียง 2–3 เดือนก็จะเริ่มเห็นรูปแบบที่ช่วยเตรียมรับมือล่วงหน้าได้

รักษารูปแบบการนอนให้สม่ำเสมอ

เข้านอนและตื่นให้เป็นเวลาเดิมทุกวัน แม้ในวันหยุด เพราะการเปลี่ยนรูปแบบการนอนเองก็เป็นตัวกระตุ้นปวดหัวได้

รับประทานอาหารให้ตรงเวลา

น้ำตาลในเลือดต่ำจากการอดอาหารนานเป็นตัวกระตุ้นปวดหัวที่พบบ่อยในช่วงมีประจำเดือน ลองรับประทานอาหารมื้อเล็กลงแต่บ่อยขึ้นในช่วงนั้น

ออกกำลังกายเบาๆ อย่างเหมาะสม

การเดิน โยคะ หรือว่ายน้ำเบาๆ ช่วยเพิ่มเลือดมาเลี้ยงสมอง หลั่ง Endorphin และลดความเครียด ซึ่งทั้งหมดช่วยลดความถี่ของปวดหัวในระยะยาว

ลดความเครียดก่อนมีประจำเดือน

วางแผนให้ช่วงก่อนมีประจำเดือนมีภาระงานน้อยลงเท่าที่ทำได้ และเพิ่มเวลาพักผ่อนหรือกิจกรรมที่ชอบเพื่อชดเชยความเครียดที่ฮอร์โมนนำมา

อาหารและเครื่องดื่มที่ควรใส่ใจเมื่อปวดหัวช่วงมีประจำเดือน

ดื่มน้ำให้เพียงพอตลอดวัน

อย่ารอให้รู้สึกกระหายน้ำก่อนแล้วค่อยดื่ม เพราะกว่าจะรู้สึกกระหายแสดงว่าขาดน้ำไปพอสมควรแล้ว ตั้งเป้าดื่ม 8–10 แก้วต่อวัน

หลีกเลี่ยงการอดอาหาร

รับประทานอาหารทุก 3–4 ชั่วโมง เลือกอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนและโปรตีน เช่น ข้าวกล้อง ถั่ว และไข่ ช่วยรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้คงที่

ระวังคาเฟอีนมากเกินไป

คาเฟอีนในปริมาณน้อย (1–2 แก้วต่อวัน) อาจช่วยบรรเทาปวดหัวได้บ้าง แต่มากเกินไปหรือหยุดดื่มกะทันหันหลังจากดื่มประจำอาจทำให้ปวดหัวจาก Caffeine Withdrawal ได้

เลือกอาหารที่ย่อยง่ายและมีประโยชน์

ผักผลไม้ อาหารที่มีแมกนีเซียมสูง เช่น ถั่ว เมล็ดฟักทอง และช็อกโกแลตดาร์ก (ในปริมาณเหมาะสม) มีหลักฐานว่าอาจช่วยลดความถี่ของไมเกรนในบางคน

อาการแบบไหนควรไปพบแพทย์

ปวดหัวรุนแรงผิดปกติ

ปวดหัวรุนแรงที่สุดเท่าที่เคยเป็น หรือรุนแรงกว่าปกติมากอย่างเห็นได้ชัด ต้องพบแพทย์ทันที เพราะอาจไม่ใช่ปวดหัวจากประจำเดือน

ปวดหัวต่อเนื่องหลายวันหรือเป็นซ้ำทุกเดือน

ถ้าปวดหัวทุกรอบเดือนและรบกวนชีวิตประจำวัน ควรพบแพทย์เพื่อประเมินว่าเป็นไมเกรนที่เกี่ยวกับฮอร์โมนหรือไม่ และมีตัวเลือกการรักษาที่เหมาะสมสำหรับแต่ละคน

มีอาการทางระบบประสาทร่วมด้วย

แขนขาอ่อนแรง ชา พูดไม่ชัด มองเห็นผิดปกติ เวียนศีรษะรุนแรง หรืออาการ Aura ที่นานกว่า 1 ชั่วโมง ต้องพบแพทย์เพื่อแยกสาเหตุอื่น

ปวดหัวจนกระทบการใช้ชีวิตประจำวัน

ทำงานไม่ได้ นอนไม่หลับ ต้องกินยาแก้ปวดบ่อยมากทุกรอบเดือน หรือยาที่ใช้อยู่ไม่ได้ผลแล้ว เหล่านี้คือสัญญาณที่ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนการดูแลระยะยาว

มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือไวต่อแสงเสียงมาก

อาการเหล่านี้ร่วมกับปวดหัวรุนแรงมักบ่งบอกถึงไมเกรน ซึ่งมียาเฉพาะที่รักษาได้ผลดีกว่ายาแก้ปวดทั่วไป

ที่ Siwika Maternity เราเชื่อว่าการปวดหัวทุกรอบเดือนไม่ใช่เรื่องที่ต้องทนโดยไม่มีทางออก การรู้จักร่างกายตัวเองและพูดคุยกับแพทย์เปิดประตูไปสู่การดูแลที่ดีขึ้นเสมอ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเป็นประจําเดือนแล้วปวดหัว

เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัวเกิดจากอะไร?

สาเหตุหลักคือระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนที่ลดลงก่อนมีประจำเดือน ร่วมกับความเครียด การพักผ่อนไม่พอ ภาวะขาดน้ำ และพฤติกรรมในช่วงนั้น ซึ่งทั้งหมดสามารถกระตุ้นให้ปวดหัวได้

ปวดหัวก่อนเมนส์กับปวดหัวตอนมีเมนส์ต่างกันไหม?

ปวดหัวก่อนเมนส์มักเป็นส่วนหนึ่งของ PMS เกิดจากฮอร์โมนที่เปลี่ยนในช่วง 1–2 สัปดาห์ก่อนมีประจำเดือน ส่วนปวดหัวขณะมีประจำเดือนมักเกิดจากระดับเอสโตรเจนที่ต่ำที่สุดในรอบ ทั้งสองช่วงอาจมีลักษณะต่างกัน ควรสังเกตรูปแบบของตัวเองในแต่ละรอบ

ปวดหัวตอนมีประจำเดือนควรประคบร้อนหรือเย็น?

ขึ้นอยู่กับลักษณะอาการ ถ้าปวดตุบๆ หรือรู้สึกร้อนที่ศีรษะ → ประคบเย็นที่หน้าผาก ถ้าปวดจากคอหรือท้ายทอยตึง → ประคบอุ่นที่คอและบ่า

เป็นประจําเดือนแล้วปวดหัวกินยาแก้ปวดได้ไหม?

ได้ พาราเซตามอลและ Ibuprofen เป็นตัวเลือกที่ใช้ได้ แต่ควรใช้ตามคำแนะนำบนฉลากและไม่ใช้บ่อยเกินไป ถ้าปวดแบบไมเกรนและยาทั่วไปไม่ช่วย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับยาเฉพาะ

ปวดหัวทุกครั้งที่มีประจำเดือนควรทำอย่างไร?

เริ่มจากจดบันทึกอาการอย่างน้อย 2–3 เดือน ปรับพฤติกรรม เช่น นอนให้พอ ดื่มน้ำเพียงพอ ลดความเครียด และถ้าอาการรบกวนชีวิตประจำวัน ควรพบแพทย์เพื่อประเมินและวางแผนการดูแลระยะยาว

⚕️ หมายเหตุจาก Siwika: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีอาการปวดหัวช่วงมีประจำเดือนที่รุนแรงหรือรบกวนชีวิตประจำวัน ควรพบแพทย์เพื่อรับการประเมินและดูแลที่เหมาะสม

Siwika Maternity — Based on Scientific Proof.